Trồng cây thủy canh là gì?

Những năm trở lại đây, thuật ngữ thủy canh đã xuất hiện nhiều hơn tại Việt Nam và ngày càng được xuất hiện phổ biến hơn tại các khu sản xuất công nghệ cao. Canh tác thủy canh được biết đến với nhiều ưu điểm vượt trội so với hình thức canh tác truyền thống có thể dùng trong sản xuất đại trà, dùng trang trí nội thất, trồng rau hoa tại nhà…nhưng để hiểu rõ hơn về hình thức canh tác mới này chúng tôi xin được giới thiệu qua bài viết sau đây.

trongthuycanh

  1. Lịch sử hình thành và phát triển.

Khoảng 600 năm TCN tại thành Hy Lạp, vườn treo Babylon đã là một giai thoại với một khu  vườn trên cao nơi ban công, sân thượng của tòa lâu đài tráng lệ. Trong thời kì này người ta đã biết trồng trọt trên cao nơi không có đất.

vườn babylon

Vườn Babylon cổ đại

 

Hanging_Garden

một vườn treo thể hiện ở thế kỉ 21

Trồng cây thủy canh là một trong các phương thức canh tác của trồng cây không dùng đất. Trồng cây không dùng đất bao gồm 3 hình thức : trồng cây bằng giá thể, trồng cây trong nước, trồng cây khí canh. Thủy canh là hình thức kết hợp của 2 phương thức trồng cây bằng giá thể và trồng cây bằng nước do vậy, thủy canh sẽ kết hợp được ưu điểm và khắc phục được nhược điểm của cả 2 hình thức trên.

Trồng cây thủy canh lần đầu tiên được nghiên cứu bởi Boyle và năm 1666, ông trồng cây trong những lọ nước mà cây vẫn sống.

robert-boyle-giaoduc.net.vn-1

 

Năm 1699 John Woodwald đã trồng cây bạc hà trong nước với độ tinh khiết khác nhau và đưa ra nhận xét: cây trồng trong nước tự nhiên sinh trưởng tốt hơn trong nước tinh khiết và cây sinh trưởng trong dung dịch nước đục (dung dịch đất) là tốt nhất.

Weigmam, Polstoff, Boussingault là những người đầu tiên trồng cây trên các giá thể trơ như cát, sỏi… và dùng dung dịch dinh dưỡng để tưới cho cây.

Giữa thế kỉ XIX, Knop là người đầu tiên đưa ra dung dịch dinh dưỡng (còn được gọi là dung dịch Knop) để trồng cây trong dung dịch.

Sau Knop, đã có hàng loạt các công thức dung dịch được nghiên cứu và đưa ra như: dung dịch FAO, dung dịch Imail, dung dịch AVRDC…Các công thức có chất lượng ngày càng được nâng cao, hoàn thiện tốt cho sự phát triển của cây trồng.  Cây trồng trong thủy canh có một điểm đặc biệt đó là phần rễ của cây liên tục bị ngập trong nước, trong khi đó rễ cây cần phải hô hấp, mà trong môi trường ngập nước cây sẽ bị yếu khí và có thể bị chết. Đi cùng với sự hoàn thiện về công thức thì hệ thống trồng rau thủy canh cũng không ngừng được nâng cao đáp ứng nhu cầu của người sản xuất.

Một số hệ thống được đưa ra như hệ thống trồng trong dung dịch sâu của Gerick (1930), hệ thống trồng trong dung dịch sâu hoàn toàn của Kyowa và Kobuta (1977-1983). Sau đó là kĩ thuật màng mỏng dung dịch (NFT- Nutrient Film Technique) và kĩ thuật khí canh airponic. Các hệ thống trên đều cần đầu tư cao về công nghệ cũng như chi phí ban đầu.

10662_Trong Khicanh

Kĩ thuật khí canh

 

phuong-phap-thuy-canh-3

Kĩ thuật trồng rau thủy canh bằng màng mỏng NFT

Kĩ thuật được cải tiến tối ưu hiện nay là hệ thống trồng cây trong dung dịch (trồng thủy canh) không tuần hoàn của Trung tâm nghiên cứu và phát triển châu Á , viết tắt là AVRDC do Hideo Imai và David J.Mimore nghiên cứu hoàn thiện. Hệ thống này đơn giản hơn, không cần máy sục khí mà vẫn có thể đảm bảo độ thông khí, pH ổn định cho cây hấp thụ dinh dưỡng tốt, phát triển nhanh. Quan trọng nhất là hệ thống này giúp giảm chi phí và đang được áp dụng rộng rãi trên thế giới để sản xuất rau an toàn.

10625047_828217940542935_6446631623160962906_n - Copy

2.  Phân loại các hệ thống trồng rau thủy canh và dung dịch dinh dưỡng.

Hiểu một cách đơn giản, trồng rau thủy canh là trồng cây không dùng đất và cây được trồng trực tiếp vào dung dịch dinh dưỡng.

Các loại dung dịch dinh dưỡng được chia làm 4 loại:

  • Dung dịch chỉ là nước máy, nước mưa, nước sông hồ, nước biển … không có bất cứ nguyên tố  khoáng nào được thêm vào.
  • Dung dịch chỉ gồm một hoặc một số nguyên tố khoáng nhất định.
  • Dung dịch gồm các nguyên tố đa lượng và một nguyên tố đặc biệt nào đó cần được theo dõi.
  • Dung dịch có đầy đủ các nguyên tố đa lượng, trung lượng, vi lượng cần thiết cho sự phát triển bình thường của cây.

Hầu như chúng ta chỉ tiếp xúc với dạng dung dịch đầy đủ hoàn thiện khi trồng cây tại nhà và sản xuất thủy canh đại trà.

Tuy có nhiều hệ thống thủy canh khác nhau nhưng chúng cũng chỉ gồm 2 nhóm chính là thủy canh tĩnh và thủy canh động.

Thủy canh tĩnh: Hệ thống thủy canh mà khi trồng cây, dung dịch dinh dưỡng không chuyển động (tĩnh).

2 (1)

Thủy canh động thì ngược lại, trong quá trình trồng con người sẽ thiết kế để dung dịch di chuyển tạo thông thoáng cung cấp thêm oxi.Thủy canh động lại gồm 2 nhóm là thủy canh kín và thủy canh mở. Thủy canh mở là dung dịch chảy đi nhưng không có sự lưu thông trở lại gây lang phí dung dịch. Thủy canh kín sẽ được thiết kế thêm bể chứa, máy bơm giúp dung dịch di chuyển tuần hoàn vừa tạo độ thông thoáng, vừa tiết kiệm dinh dưỡng.

Ở các bài viết sau, chúng tôi sẽ đi sâu hơn về các phương pháp trồng cây trong dung dịch dinh dưỡng đã được nghiên cứu và áp dụng trên thế giới cũng như hướng dẫn đưa ra lựa chọn tối ưu cho bạn khi muốn trồng thủy canh tại nhà.

Mọi câu hỏi xin để lại comment bên dưới!

 

 

 

Trồng cây thủy canh là gì?
5 (100%) 1 vote